ΣΑΜΣΑΔΕΣ ΜΕ ΞΗΡΟΥΣ ΚΑΡΠΟΥΣ

Η τοπική γαστρονομία της Λήμνου, όπως και κάθε τόπου, βασιζόταν ανέκαθεν στα προϊόντα που η γη, η θάλασσα, ενίοτε δε και ο αέρας του ίδιου του νησιού παρήγαγε. Σιτάρι, γάλα, τυρί, όσπρια, χορταρικά αυτοφυή και μη, ψάρια, θαλασσινά, κυνήγι, κοτόπουλα, αρνίσιο και χοιρινό κρέας έπαιξαν και παίζουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο στο καθημερινό και γιορτινό τραπέζι των Λημνιών.

Η δημιουργική φαντασία της Λημνιάς νοικοκυράς οργιάζει, επίσης, σε ό,τι έχει να κάνει με τα γλυκά. Τι να πρωτοαναφέρει κανείς για τον μαγευτικό γλυκόκοσμο του νησιού, με τα αμέτρητα είδη γλυκών κουταλιού, τα σπιτικά λικεράκια, τα διαφόρων γεύσεων κουλουράκια, τα γλυκά ταψιού με φύλλο ή χωρίς, που σηματοδοτούν τις ονομαστικές ή τις μεγάλες θρησκευτικές γιορτές; Και πώς να ξεχάσουμε τα υπέροχα βενιζελικά, αυτά τα μικρά φοντάν με αμυγδαλόψιχα και γλάσο, που ξετρέλαναν τον ίδιο τον Ελευθέριο Βενιζέλο και ονοματοδοτήθηκαν προς τιμήν του, τους μπακλαβάδες και το κοσμερί, γλυκό με τυρί και ζάχαρη αγαπημένο των κεχαγιάδων, τα αμυγδαλωτά των γάμων ή των βαφτίσεων, αλλά και την αμυγδαλόπιτα, τη λημνιακή τούρτα;

Και αν αναρωτιέστε γιατί σας τα λεω όλα αυτά, σπεύδω να σας ενημερώσω ότι οι σαμσάδες που σας προτείνουμε στην παρούσα συνταγή, αποτελούν ένα από τα εμβληματικότερα γλυκίσματα του νησιού, με αέρινο τραγανό φύλλο και ηδονικά μελωμένη γέμιση από αμύγδαλο, άφθονο σουσάμι -που αποτελεί τον παραδοσιακό ξηρό καρπό της Λήμνου- ή και τραχανά. Όλες οι γειτονιές του νησιού, σε κάθε μεγάλη γιορτή και κυρίως τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά, μοσχοβολούν από το ευωδιαστό ντόπιο θυμαρίσιο μέλι, με το οποίο σιροπιάζονται οι σαμσάδες, που με τη σειρά τους αποτελούν το πλέον χαρακτηριστικό Λημνιό γλυκό με φύλλο, κατηγορία γλυκισμάτων που παρασκευάζονται στο νησί κυρίως για την περίοδο των Γιορτών.

Την ίδια αυτή χριστουγεννιάτικη εορταστική περίοδο, όπως και τους γάμους και όλες τις γιορτές, σφραγίζουν με τη γλυκιά παρουσία τους και τα "ξαδελφάκια" των σαμσάδων, οι σαμουσάδες της Μάνης και ολόκληρης της Λακωνίας. Επίσης τραγανό και σιροπιαστό γλυκάκι, με αρώματα από πορτοκάλι και γαρύφαλλο, πασπαλισμένο με καβουρδισμένο σουσάμι.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι το σουσάμι περιέχει 50% ελαίων πλούσιων σε Ω3 και Ω6 λιπαρά οξέα, καθώς και ισχυρά αντιοξειδωτικά, με την καλλιέργεια του φυτού να θεωρείται από τις παλαιότερες στον κόσμο, αριθμώντας περί τα 5.000 χρόνια ιστορίας. Το φυτό Sesamum Indicum, που παράγει το σουσάμι, προέρχεται, όπως μαρτυρά και το όνομά του, από τις Ινδίες ενώ σήμερα η μεγαλύτερη παραγωγός χώρα είναι η Βιρμανία και η υψηλότερη κατανάλωση του προϊόντος καταγράφεται στην Ιαπωνία. Στην Ελλάδα καλλιεργείται κυρίως στη Μακεδονία.

Υλικά

Για τη γέμιση
300 γρ. καρύδια
150 γρ. αμύγδαλα καβουρδισμένα
100 γρ. σουσάμι ελαφρά καβουρδισμένο
70 γρ. ζάχαρη
1 κ.γ. κανέλα
1/4 κ.γ. γαρύφαλλο
Ξύσμα από 1 πορτοκάλι
2 κ.σ. μέλι

Για τα φύλλα
6 φύλλα χωριάτικα
150 γρ. ελαιόλαδο

Για το σιρόπι
350 γρ. ζάχαρη
350 ml νερό
2 κ.σ. μέλι
Φλούδα από 1 πορτοκάλι
1 ξυλάκι κανέλας
1 κ.σ. χυμό λεμονιού

Εκτέλεση
Αρχικά φτίαχνουμε το σιρόπι, σε μια κατσαρόλα βράζουμε το νερό, τη ζάχαρη, τη κανέλα και τη φλούδα πορτοκαλιού για 5 λεπτά.
Προσθέτουμε το μέλι και το χυμό λεμονιού και βράζουμε ακόμη για 1 λεπτό.
Αφήνουμε το σιρόπι στην άκρη να κρυώσει.
Σε ένα multi θρυμματίζουμε τα καρύδια, τα αμύγδαλα και το σουσάμι.
Μεταφέρουμε σε ένα μπόλ και προσθέτουμε τη ζάχαρη, τη κανέλα, το γαρύφαλλο και το ξύσμα πορτοκαλιού.
Ρίχνουμε το μέλι και ανακατεύουμε καλά μέχρι να ομογενοποιηθεί το μείγμα.
Απλώνουμε πάνω στον πάγκο ένα φύλλο και το αλείφουμε με ελαιόλαδο, απλώνουμε πάνω ένα δεύτερο φύλλο και αλείφουμε ξανά με ελαιόλαδο.
Απλώνουμε κατά μήκος του φύλλου το 1/3 από τη γέμιση, τυλίγουμε σε ρολό φροντίζοντας να είναι σφιχτό.
Τοποθετούμε σε ταψί και κόβουμε σε κομμάτια με κοφτερό μαχαίρι.
Συνεχίζουμε την ιδία διαδικασία με τα υπόλοιπα υλικά.
Αλείφουμε ελαφρά την επιφάνεια με ελαιόλαδο και ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στον αέρα στους 170–180 βαθμούς για περίπου 30–35 λεπτά.
Βγάζουμε το ταψί από το φούρνο κα περιχύνουμε τους ζεστούς σαμσάδες με το κρύο σιρόπι.
Αφήνουμε να απορροφήσουν για τουλάχιστον 3–4 ώρες και σερβίρουμε.
Καλή επιτυχία!