ΓΙΓΑΝΤΕΣ ΠΛΑΚΙ ΜΕ ΧΟΡΤΑ

Ακούγοντας τη λέξη πλακί το μυαλό όλων μας πηγαίνει σε ένα φαγητό με ψάρι, πρωτίστως τον μπακαλιάρο και μάλιστα τον παστό, που σε συνδυασμό με σκορδάκι, κρεμμυδάκι, ντομάτα, πατατούλες και μαϊντανό -αλλά και χόρτα, όπως στη συνταγή μας ή άλλα λαχανικά κατά τις πάμπολλες πια παραλλαγές του φαγητού-, κάνει το σπίτι να μοσχομυρίζει και τους γευστικούς κάλυκες να επαναστατούν! Το πλακί ορίζει στην πραγματικότητα τον τρόπο μαγειρέματος, που γίνεται συνήθως στον φούρνο και μάλιστα σε ρηχό ταψί, ώστε το φαγητό να τοποθετηθεί σε μία στρώση και να ξεροψηθεί, ως ονομασία δε φαίνεται να προέρχεται από το αρχαίο πλακίον, τη μικρή πλάκα όπου έψηναν πίτες.

Μετά το ψάρι, μπακαλιάρο ή όχι, δεύτερη πιο διαδεδομένη επιλογή για τον πρωταγωνιστικό ρόλο στο παραδοσιακό πλακί είναι τα φασόλια γίγαντες. Τα φασόλια, το πιο αγαπημένο όσπριο για τους Έλληνες -μην ξεχνάμε ότι η φασολάδα αποτελεί το εθνικό μας φαγητό-, έγιναν γνωστά στην Ευρώπη μετά την ανακάλυψη της Αμερικής, όπου καλλιεργούνταν από τους πρώτους μεξικανικούς και περουβιανούς πολιτισμούς, καθώς και από τους Αζτέκους και τους Ίνκας, γράφοντας μια "νόστιμη" μακραίωνη ιστορία, από την αρχαιότητα έως τη σημερινή εποχή. Τα φασόλια έφθασαν στην Ευρώπη από τον Νέο Κόσμο, με τον Χριστόφορο Κολόμβο, τον 16ο αιώνα και ο Πάπας Κλήμης Ζ΄ (1478 - 1534) ήταν εκείνος που τα δώρισε στον Ιταλό ιερέα Pietro Valerio, ο οποίος ανακάλυψε όχι μόνο τη νόστιμη γεύση, αλλά και τις αφροδισιακές τους ιδιότητες, κατάφερε δε να πείσει την Αικατερίνη των Μεδίκων, όταν ετοιμαζόταν για το ταξίδι της στη Γαλλία, να πάρει μαζί της μερικά fagioli -κρυμμένα ανάμεσα στα πανάκριβα μαργαριτάρια της-, υποστηρίζοντας ότι ο δρόμος για την καρδιά ενός άνδρα περνάει από το στομάχι του.

Οι γίγαντες ήρθαν στην Ευρώπη αρκετά χρόνια αργότερα, τον 17ο αιώνα και η καλλιέργειά τους στη χώρα μας αναπτύχθηκε κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα, ειδικά στην περιοχή των λιμνών Πρεσπών και Καστοριάς, καθώς το τοπικό μικροκλίμα με τα άφθονα νερά και την υγρασία είναι ιδανικό για την ανάπτυξή τους. Λόγω των συνθηκών αυτών και της μοναδικότητάς τους, τα Φασόλια Γίγαντες-Ελέφαντες Καστοριάς είναι πλέον Προϊόντα Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ), αναγνωρισμένα από την Ε.Ε.

Υλικά
400 γρ. γίγαντες φασόλια
100 ml ελαιόλαδο
1 κρεμμύδι ψιλοκομμένο
1 πράσο σε ροδέλες
2 καρότα σε ροδέλες
2 σκελίδες σκόρδο ψιλοκομμένες
1 κ.σ. πελτέ ντομάτας
50 ml κόκκινο κρασί
400 γρ. ντοματάκια ψιλοκομμένα ή 2 ώριμες ντομάτες τριμμένες
1 μάτσο σπανάκι ή σέσκουλα χοντροκομμένα
1/2 ματσάκι άνηθο ή μάραθο ψιλοκομμένο
½ κ.γ. ζάχαρη
1 κ.γ. γλυκιά πάπρικα
Αλάτι
Φρεσκοτριμμένο πιπέρι

Εκτέλεση
Πλένουμε τους γίγαντες πολύ καλά και τους μουλιάζουμε σε άφθονο νερό για 8–12 ώρες.
Την επόμενη μέρα τους ξεπλένουμε και τους βράζουμε σε καθαρό νερό για περίπου 45–60 λεπτά, μέχρι να μαλακώσουν. Σουρώνουμε και κρατάμε στην ακρή.
Σε μια βαθιά κατσαρόλα ζεσταίνουμε το ελαιόλαδο και σοτάρουμε το κρεμμύδι, το πράσο και το καρότο για 4-5 λεπτά σε μέτρια θερμοκρασία.
Προσθέτουμε το σκόρδο και τον πελτέ και σοτάρουμε για 1 λεπτό μέχρι να βγάλει τα αρώματα του.
Σβήνουμε με το κρασί και αφήνουμε να εξατμηστεί.
Ρίχνουμε τα ντοματάκια, τη ζάχαρη, την πάπρικα, αλάτι και πιπέρι.
Σιγοβράζουμε για 10 λεπτά μέχρι να δέσει ελαφρώς η σάλτσα.
Ρίχνουμε το σπανάκι ή τα σέσκουλα και τα αφήνουμε να μαραθούν για 3–4 λεπτά. Προσθέτουμε και τον άνηθο.
Σε ένα ταψί ανακατεύουμε τους γίγαντες με τη σάλτσα και προσθέτουμε λίγο ζεστό νερό όσο να τους σκεπάζει.
Ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 βαθμούς στις αντιστάσεις για 45–60 λεπτά μέχρι να μελώσουν και να μείνουν με το λαδάκι τους.
Καλή επιτυχία!